Mỹ thuật | Có những họa sĩ lừng danh thế giới không phải là thiên tài bẩm sinh

Trước khi cầm cọ, Van Gogh từng làm nhân viên bán tranh, giáo viên và mục sư nhưng đều thất bại. Ông chịu đựng sự nghèo đói và khủng hoảng tâm lý nặng nề. Ở tuổi 27, ông mới quyết định tự học vẽ từ những bước cơ bản nhất là chép lại các bức phác thảo hướng dẫn. Ban đầu, các nét vẽ của ông bị đánh giá là thô kệch, sai tỷ lệ giải phẫu và vụng về. Nhờ nỗ lực tự học không ngừng nghỉ, ông đã tạo ra phong cách Hậu ấn tượng độc nhất với những nhát cọ mạnh mẽ và màu sắc rực rỡ. Ngày nay, ông là một trong những họa sĩ vĩ đại nhất lịch sử nhân loại. 

Trường phái Hậu ấn tượng (Post-Impressionism) là một phong trào nghệ thuật đỉnh cao xuất hiện vào cuối thế kỷ 19 tại Pháp. Phong cách này ra đời như một phản ứng chống lại trường phái Ấn tượng, dịch chuyển trọng tâm từ việc “ghi lại ánh sáng tự nhiên” sang việc thể hiện cảm xúc chủ quan và cấu trúc chiều sâu của tác giả.

Mặc dù dành những năm tháng sáng tác đỉnh cao nhất của cuộc đời mình tại Pháp, gốc gác và tính cách hội họa thời kỳ đầu của Van Gogh vẫn mang đậm dấu ấn văn hóa và phong cảnh quê hương Hà Lan.

Ông là một nhân viên thu thuế cầu đường và hải quan tại Paris, hoàn toàn không được đào tạo qua bất kỳ trường lớp mỹ thuật nào. Đến năm 40 tuổi, ông mới bắt đầu nghiêm túc tự học vẽ. Vì không biết kỹ thuật hàn lâm, tranh của ông có bố cục phẳng như tranh trẻ con, sai quy luật xa gần và bị giới chuyên môn thời đó chế giễu là “ngây ngô”, “vụng về”.

Chính sự “không biết vẽ” theo quy chuẩn đó lại giúp ông không bị gò bó. Những bức tranh phong cảnh rừng già đầy trí tưởng tượng của ông sau này đã mê hoặc các thiên tài như Pablo Picasso và trở thành nguồn cảm hứng lớn cho trường phái Nghệ thuật ngây thơ (Naïve Art).

Nghệ thuật ngây thơ (Naïve Art) là phong cách hội họa được sáng tạo bởi những nghệ sĩ chưa từng qua trường lớp đào tạo mỹ thuật chuyên nghiệp. Các tác phẩm thuộc trường phái này mang đặc trưng bởi sự đơn giản, bản năng và cách thể hiện thế giới một cách chân thành, hồn nhiên như góc nhìn của trẻ thơ mà không tuân theo một quy luật nào trong hội họa.

Cả đời bà là một nông dân Mỹ bình dị, bận rộn với công việc đồng áng và gia đình. Đến tuổi 78, do chứng bệnh viêm khớp khiến bà không thể tiếp tục thêu thùa, bà mới chuyển sang thử vẽ tranh để giết thời gian. Bà vẽ hoàn toàn theo bản năng và những gì mình nhớ về cuộc sống nông thôn. Bà trở thành một trong những họa sĩ dân gian nổi tiếng nhất nước Mỹ với hơn 1.500 tác phẩm, được triển lãm tại các bảo tàng lớn trên thế giới.

Thầy dạy vẽ thời trung học của Pollock từng nhận xét ông hoàn toàn không có tài năng thiên bẩm và gặp khó khăn lớn với kỹ thuật vẽ phác thảo thông thường. Nhận ra mình không thể vẽ đẹp theo kiểu truyền thống, Pollock đã dũng cảm đi tìm một lối đi hoàn toàn khác. Ông phát minh ra kỹ thuật “vẽ nhỏ giọt” (Drip painting) – đổ, nhỏ hoặc vẩy sơn trực tiếp lên tấm toan khổng lồ đặt dưới sàn nhà. Phong cách này đã định hình nên trường phái Biểu hiện Trừu tượng và đưa ông trở thành một trong những họa sĩ đắt giá nhất thế kỷ 20.